มาตรา 84 (ผู้ใช้ให้กระทำความผิด) = ผู้ใดก่อให้ผู้อื่นกระทำความผิด ไม่ว่าด้วยการใช้ บังคับ ขู่เข็ญ จ้าง วาน หรือยุยงส่งเสริม หรือด้วยวิธีอื่นใด ผู้นั้นเป็น 'ผู้ใช้' ให้กระทำความผิด · ถ้าความผิดมิได้กระทำลง ผู้ใช้ต้องระวางโทษเพียงหนึ่งในสาม · ถ้าผู้ถูกใช้ได้กระทำความผิดนั้น ผู้ใช้ต้องรับโทษเสมือนเป็นตัวการSection 84 (instigator) — whoever causes another to commit an offence, whether by employing, compelling, threatening, hiring, requesting, or inciting, or by any other means, is an 'instigator'. If the offence is not committed, the instigator is liable to only one-third of the penalty; if the person instigated commits the offence, the instigator is punished as if a principal.
ตัวบทStatutory text
มาตรา 84 ผู้ใดก่อให้ผู้อื่นกระทำความผิดไม่ว่าด้วยการใช้ บังคับ ขู่เข็ญ จ้าง วานหรือยุยงส่งเสริม หรือด้วยวิธีอื่นใด ผู้นั้นเป็นผู้ใช้ให้กระทำความผิด
ถ้าความผิดมิได้กระทำลงไม่ว่าจะเป็นเพราะผู้ถูกใช้ไม่ยอมกระทำ ยังไม่ได้กระทำ หรือเหตุอื่นใด ผู้ใช้ต้องระวางโทษเพียงหนึ่งในสามของโทษที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น
ถ้าผู้ถูกใช้ได้กระทำความผิดนั้น ผู้ใช้ต้องรับโทษเสมือนเป็นตัวการ และถ้าผู้ถูกใช้เป็นบุคคลอายุไม่เกินสิบแปดปี ผู้พิการ ผู้ทุพพลภาพ ลูกจ้างหรือผู้ที่อยู่ใต้บังคับบัญชาของผู้ใช้ ผู้ที่มีฐานะยากจน หรือผู้ต้องพึ่งพาผู้ใช้เพราะเหตุป่วยเจ็บหรือไม่ว่าทางใด ให้เพิ่มโทษที่จะลงแก่ผู้ใช้กึ่งหนึ่งของโทษที่ศาลกำหนดสำหรับผู้นั้น
Section 84 Whoever, whether by employment, compulsion, threat, hire, request, or instigation, or by any other means, causes another person to commit an offence, is an instigator.
If the offence is not committed — whether because the person instigated refused to commit it, has not yet committed it, or for any other reason — the instigator shall be liable to only one-third of the punishment provided for that offence.
If the person instigated commits the offence, the instigator shall be liable as a principal; and if the person instigated is a person not over eighteen years of age, a disabled person, an infirm person, an employee or subordinate of the instigator, a person in poverty, or a person dependent on the instigator by reason of illness or otherwise, the punishment of the instigator shall be increased by one-half of the punishment fixed by the court for that person.
องค์ประกอบความผิดElements of the offence
- ก่อให้ผู้อื่นกระทำความผิดCauses another to commit an offence — ทำให้เกิดการตัดสินใจกระทำความผิดขึ้นในตัวผู้ถูกใช้ ไม่ว่าด้วยการใช้ บังคับ ขู่เข็ญ จ้าง วาน ยุยงส่งเสริม หรือด้วยวิธีอื่นใด (ความหมายกว้าง)bringing about the decision to commit the offence in the person instigated, whether by employing, compelling, threatening, hiring, requesting, inciting, or any other means (broad)
- ผู้ถูกใช้เป็นผู้กระทำ มิใช่ผู้ใช้ร่วมลงมือthe person instigated is the doer, not the instigator joining the act — ผู้ใช้ตนเองมิได้ร่วมลงมือกระทำต่อองค์ประกอบของความผิด (มิฉะนั้นจะเป็นตัวการตาม ม.83)the instigator does not personally join in acting upon an element of the offence (otherwise they would be a principal under Section 83)
- เจตนาก่อให้ผู้อื่นกระทำความผิดintent to cause another to commit the offence — ผู้ใช้มีเจตนาให้ผู้ถูกใช้กระทำความผิดนั้น และผู้ถูกใช้ต้องมีเจตนากระทำความผิดด้วย (มิใช่ถูกใช้เป็นเครื่องมือโดยไม่รู้ข้อเท็จจริง ซึ่งจะกลายเป็นผู้กระทำโดยอ้อม)the instigator intends the instigated person to commit the offence, and the instigated person must also have intent to commit it (not used as a tool ignorant of the facts, which would make the one behind it an indirect perpetrator)
อัตราโทษPenalty
คำอธิบายหลักกฎหมายDoctrine
มาตรา 84 ลงโทษ 'ผู้ใช้' (instigator) ผู้ก่อให้ผู้อื่นตัดสินใจกระทำความผิด อัตราโทษขึ้นกับผลที่เกิด: ถ้าความผิดมิได้กระทำลง (ผู้ถูกใช้ไม่ยอมกระทำ/ยังไม่ได้กระทำ/เหตุอื่น) ผู้ใช้ต้องระวางโทษเพียงหนึ่งในสามของโทษความผิดนั้น แต่ถ้าผู้ถูกใช้ได้กระทำความผิดตามที่ใช้ ผู้ใช้ต้องรับโทษเสมือนเป็นตัวการ ข้อสำคัญคือผู้ถูกใช้ต้องมีเจตนากระทำความผิดเอง หากผู้ถูกใช้ไม่รู้ข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบของความผิด (ถูกใช้เป็นเครื่องมือ) ผู้ที่อยู่เบื้องหลังย่อมเป็นผู้กระทำความผิดเองโดยอ้อม มิใช่ผู้ใช้
Section 84 punishes the 'instigator' who causes another to decide to commit an offence. The penalty depends on the outcome: if the offence is not committed (the instigated person refuses / has not yet committed it / another cause), the instigator is liable to only one-third of the penalty; but if the instigated person commits the offence as instigated, the instigator is punished as if a principal. Importantly, the instigated person must have their own intent to commit the offence; if they do not know a fact constituting an element (used as a tool), the one behind it is themselves an indirect perpetrator, not an instigator.
ข้อสังเกต / ประเด็นที่มักเข้าใจผิดCommon pitfalls
แนวคำพิพากษาฎีกาที่เกี่ยวข้องRelated Supreme Court precedents
- เทียบเคียงตามนัย ฎีกาที่cf. Dika3566/2563เทียบเคียงตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3566/2563cf. Dika 3566/2563
การพูดยุยงส่งเสริมให้ผู้อื่นลงมือกระทำความผิด เช่น กล่าวว่า 'ยิงมัน' จนผู้อื่นลงมือกระทำตาม เป็นการก่อให้ผู้อื่นกระทำความผิด จึงเป็นผู้ใช้ตามมาตรา 84Inciting another to commit an offence — e.g., saying 'shoot him' so that the other acts accordingly — causes another to commit the offence and so is an instigator under Section 84.
มาตราที่เกี่ยวข้องRelated sections
คำถามที่พบบ่อยFAQ
จ้างวานให้คนอื่นไปทำร้ายเขา ผิดฐานใดWhat offence is hiring someone to assault another?
เป็นผู้ใช้ให้กระทำความผิดตามมาตรา 84 ถ้าผู้ถูกจ้างได้กระทำความผิดตามที่ใช้ ผู้ใช้ต้องรับโทษเสมือนเป็นตัวการ แต่ถ้าความผิดมิได้กระทำลง ระวางโทษเพียงหนึ่งในสามBeing an instigator under Section 84; if the hired person commits the offence as instigated, the instigator is punished as if a principal, but if the offence is not committed, liable to only one-third.