มาตรา 334 ความผิดฐานลักทรัพย์ = ผู้ใดเอาทรัพย์ของผู้อื่น หรือที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วย ไปโดยทุจริต ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี และปรับไม่เกิน 60,000 บาท หัวใจอยู่ที่ 'เอาไป' (แย่งการครอบครอง) และ 'โดยทุจริต' ซึ่งเป็นเส้นแบ่งสำคัญจากความผิดฐานยักยอกและฉ้อโกงSection 334 (theft) — whoever dishonestly takes the property of another, or of which another is a co-owner, shall be liable to imprisonment not exceeding 3 years and a fine not exceeding 60,000 baht. The core is 'taking away' (dispossessing) and 'dishonestly', the key line distinguishing theft from embezzlement and fraud.
ตัวบทStatutory text
มาตรา 334 ผู้ใดเอาทรัพย์ของผู้อื่น หรือที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วยไปโดยทุจริต ผู้นั้นกระทำความผิดฐานลักทรัพย์ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี และปรับไม่เกินหกหมื่นบาท
Section 334 Whoever dishonestly takes away the property of another person, or of which another person is a co-owner, is said to commit theft, and shall be liable to imprisonment not exceeding three years and a fine not exceeding sixty thousand baht.
องค์ประกอบความผิดElements of the offence
- เอาไปTakes away — การแย่งการครอบครองทรัพย์จากผู้ครอบครองเดิมแล้วพาเคลื่อนที่ไป หากทรัพย์อยู่ในความครอบครองของผู้กระทำอยู่แล้วจึงเบียดบังเอา จะเป็นยักยอก (ม.352) มิใช่ลักทรัพย์dispossessing the property from its prior possessor and moving it away; if the property is already in the actor's possession and they then convert it, it is embezzlement (Section 352), not theft
- ทรัพย์ของผู้อื่น หรือที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมproperty of another, or of which another is a co-owner — ต้องเป็นทรัพย์ที่ผู้อื่นมีกรรมสิทธิ์หรือเป็นเจ้าของรวม ทรัพย์ของตนเองล้วนเอาไปไม่เป็นลักทรัพย์it must be property another owns or co-owns; taking one's own property alone is not theft
- โดยทุจริต (เจตนาพิเศษ ม.1(1))dishonestly (special intent, Section 1(1)) — เพื่อแสวงหาประโยชน์ที่มิควรได้โดยชอบด้วยกฎหมายสำหรับตนเองหรือผู้อื่น เจตนาทุจริตต้องมีอยู่ 'ในขณะ' เอาไป หากขณะเอาไปไม่มีเจตนาทุจริต (เช่น เข้าใจว่ามีสิทธิ หรือเอาไปเพื่อโยนทิ้ง) ย่อมไม่เป็นความผิดto seek a benefit not lawfully due, for oneself or another; the dishonest intent must exist 'at the moment' of taking — if absent then (e.g., believing one has a right, or taking it to discard), it is not an offence
อัตราโทษPenalty
คำอธิบายหลักกฎหมายDoctrine
ลักทรัพย์เป็นความผิดที่คุ้มครองการครอบครองทรัพย์ องค์ประกอบที่ชี้ขาดคือ 'เอาไป' ในความหมายของการแย่งการครอบครอง ทำให้แตกต่างจากยักยอก (ม.352) ที่ทรัพย์อยู่ในความครอบครองของผู้กระทำอยู่แล้ว และแตกต่างจากฉ้อโกง (ม.341) ที่ได้ทรัพย์มาเพราะผู้เสียหายหลงเชื่อส่งมอบให้ ส่วน 'เจตนาทุจริต' ต้องพิจารณาที่ขณะเอาไป หลักที่ศาลวางไว้คือ การเอาทรัพย์ผู้อื่นไปเพื่อบังคับชำระหนี้ที่ชอบด้วยกฎหมายโดยเข้าใจว่ามีสิทธิ อาจไม่มีเจตนาทุจริต แต่ถ้าเป็นมูลหนี้ที่ผิดกฎหมายหรือไม่มีหลักฐานฟ้องร้องได้ (เช่น หนี้การพนัน) การเอาทรัพย์ไปบังคับชำระย่อมถือว่ามีเจตนาทุจริต
Theft protects possession of property. The decisive element is 'taking away' in the sense of dispossession, distinguishing it from embezzlement (Section 352), where the property is already in the actor's possession, and from fraud (Section 341), where the property is obtained because the victim is deceived into delivering it. 'Dishonest intent' is assessed at the moment of taking. A principle the courts have laid down is that taking another's property to enforce a lawful debt, believing one has a right, may lack dishonest intent; but where the underlying debt is unlawful or unenforceable (e.g., a gambling debt), taking property to enforce it is treated as dishonest.
ข้อสังเกต / ประเด็นที่มักเข้าใจผิดCommon pitfalls
แนวคำพิพากษาฎีกาที่เกี่ยวข้องRelated Supreme Court precedents
- เทียบเคียงตามนัย ฎีกาที่cf. Dika7280/2547เทียบเคียงตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7280/2547cf. Dika 7280/2547
เจตนาทุจริตต้องมีอยู่ในขณะแย่งการครอบครองทรัพย์ หากขณะเอาทรัพย์ไปยังไม่มีเจตนาทุจริต (เช่น พบทรัพย์ที่ถูกทิ้งไว้) การกระทำไม่เป็นความผิดฐานชิงทรัพย์/ลักทรัพย์Dishonest intent must exist at the moment of dispossession; if absent then (e.g., finding discarded property), the act is not robbery or theft.
- เทียบเคียงตามนัย ฎีกาที่cf. Dika10143/2551เทียบเคียงตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10143/2551cf. Dika 10143/2551
การหยิบเอาทรัพย์ของผู้คุ้นเคยไปในขณะมึนเมาโดยไม่มีเจตนาแสวงหาประโยชน์ที่มิควรได้ ไม่ถือว่ามีเจตนาทุจริต จึงไม่เป็นความผิดฐานชิงทรัพย์Picking up a familiar person's property while intoxicated, without intent to seek a benefit not lawfully due, is not dishonest and so is not robbery.
- เทียบเคียงตามนัย ฎีกาที่cf. Dika674/2554เทียบเคียงตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 674/2554 (ประชุมใหญ่)cf. Dika 674/2554
การเอาทรัพย์ของผู้อื่นไปเพื่อบังคับชำระหนี้ระหว่างกัน ต้องพิจารณามูลหนี้ — ฎีกาโดยที่ประชุมใหญ่วางแนวการพิจารณาเจตนาทุจริตในกรณีเอาทรัพย์ไปอ้างหักหนี้Taking another's property to enforce a debt between them requires examining the underlying debt — the Supreme Court en banc has laid down the approach to dishonest intent where property is taken to set off a debt.
- เทียบเคียงตามนัย ฎีกาที่cf. Dika4482/2550, 1602/2557เทียบเคียงตามนัยคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4482/2550 และ 1602/2557cf. Dika 4482/2550, 1602/2557
หากมูลหนี้เป็นหนี้ที่ผิดกฎหมายหรือไม่มีหลักฐานฟ้องร้องได้ (เช่น หนี้การพนัน) การเอาทรัพย์ของลูกหนี้ไปเพื่อบังคับชำระ ถือว่ามีเจตนาทุจริตWhere the underlying debt is unlawful or unenforceable (e.g., a gambling debt), taking the debtor's property to enforce it is treated as dishonest.
ตัวอย่างการวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ (IRAC)Worked example (IRAC)
การกระทำในแต่ละสถานการณ์เป็นความผิดฐานลักทรัพย์ตามมาตรา 334 หรือฐานยักยอกตามมาตรา 352Whether each scenario is theft under Section 334 or embezzlement under Section 352.
ลักทรัพย์ตามมาตรา 334 มีองค์ประกอบสำคัญคือ 'เอาไป' ในความหมายของการแย่งการครอบครอง ส่วนยักยอกตามมาตรา 352 ใช้กับกรณีทรัพย์อยู่ในความครอบครองของผู้กระทำอยู่แล้วและผู้กระทำเบียดบังเอาเป็นของตนโดยทุจริตTheft under Section 334 has the key element 'taking away' in the sense of dispossession; embezzlement under Section 352 applies where the property is already in the actor's possession and they dishonestly convert it to themselves.
สถานการณ์ (ก): นาย ก. ครอบครองรถโดยชอบจากการยืมอยู่แล้ว เมื่อนำไปขายจึงเป็นการเบียดบังทรัพย์ที่อยู่ในความครอบครอง เข้าองค์ประกอบยักยอกตามมาตรา 352 มิใช่ลักทรัพย์ · สถานการณ์ (ข): นาย ค. ไม่เคยครอบครองรถ การขับเอาไปจึงเป็นการแย่งการครอบครองจากนาย ง. โดยทุจริต เข้าองค์ประกอบลักทรัพย์ตามมาตรา 334Scenario (a): A lawfully possessed the motorcycle through the loan; selling it converts property already in his possession, meeting embezzlement under Section 352, not theft. Scenario (b): C never possessed the motorcycle, so riding it away dispossesses D dishonestly, meeting theft under Section 334.
สถานการณ์ (ก) เป็นยักยอก (ม.352) ส่วนสถานการณ์ (ข) เป็นลักทรัพย์ (ม.334)Scenario (a) is embezzlement (Section 352); scenario (b) is theft (Section 334).
ตัวอย่างเพื่อการศึกษาให้เข้าใจง่ายเท่านั้น มิใช่คำแนะนำทางกฎหมายเป็นรายกรณี* Illustrative example for study only — not legal advice for any specific case.
มาตราที่เกี่ยวข้องRelated sections
คำถามที่พบบ่อยFAQ
ลักทรัพย์ต่างจากยักยอกอย่างไรHow does theft differ from embezzlement?
ลักทรัพย์คือแย่งการครอบครองทรัพย์ของผู้อื่นไป ส่วนยักยอกคือทรัพย์อยู่ในความครอบครองของผู้กระทำอยู่แล้วแล้วเบียดบังเอาเป็นของตนTheft is dispossessing another's property; embezzlement is where the property is already in the actor's possession and they then convert it to themselves.
เอาของไปเพื่อหักหนี้ผิดลักทรัพย์ไหมIs taking property to set off a debt theft?
ขึ้นอยู่กับมูลหนี้ หากเป็นหนี้ที่ชอบด้วยกฎหมายและเข้าใจว่ามีสิทธิ อาจไม่มีเจตนาทุจริต แต่หากเป็นหนี้ผิดกฎหมายเช่นหนี้พนัน ถือว่ามีเจตนาทุจริตIt depends on the underlying debt — a lawful debt believed to give a right may lack dishonest intent, but an unlawful debt such as a gambling debt is treated as dishonest.