ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 391 ใช้กำลังทำร้ายไม่ถึงกับเป็นอันตราย: ตัวบท องค์ประกอบ คำอธิบาย แนวฎีกา

สรุปสั้นIn brief

มาตรา 391 (ใช้กำลังทำร้ายไม่ถึงกับเป็นเหตุให้เกิดอันตราย) = ผู้ใดใช้กำลังทำร้ายผู้อื่นโดยไม่ถึงกับเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ · เป็นความผิดลหุโทษที่อยู่ต่ำกว่าทำร้ายร่างกายตามมาตรา 295Section 391 (use of force not amounting to injury) — whoever uses force against another not amounting to injury to body or mind shall be liable to imprisonment not exceeding 1 month, or a fine not exceeding 10,000 baht, or both. It is a petty offence below assault under Section 295.

ตัวบทStatutory text

มาตรา 391 ผู้ใดใช้กำลังทำร้ายผู้อื่น โดยไม่ถึงกับเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

Section 391 Whoever uses force against another not amounting to causing bodily or mental harm shall be liable to imprisonment not exceeding one month, or a fine not exceeding ten thousand baht, or both.

ปรับปรุง (as-at): 31 พ.ค. 2569 · ตัวบทเป็นสาธารณสมบัติ (พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ฯ ม.7) ตรวจเทียบฉบับทางการของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาแล้วAs-at: 31 May 2026 · Public-domain text (Copyright Act s.7), cross-checked vs the official text. Unofficial EN — the Thai text prevails.

องค์ประกอบความผิดElements of the offence

องค์ประกอบภายนอกExternal elements

ใช้กำลังทำร้ายผู้อื่นUses force against another — กระทำต่อกายผู้อื่น เช่น ผลัก ตบ กระชาก โดยใช้กำลังacts against another's body — e.g., pushing, lightly slapping, grabbing — by force
ไม่ถึงกับเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจnot amounting to injury to body or mind — ผลต้อง 'ไม่ถึง' ขั้นอันตรายแก่กายหรือจิตใจ — หากถึงขั้นอันตรายจะเป็นทำร้ายร่างกายตามมาตรา 295the result must 'not reach' injury to body or mind — if it does, it is assault under Section 295

องค์ประกอบภายในInternal element

เจตนาintent — เจตนาใช้กำลังทำร้ายintent to use force

อัตราโทษPenalty

จำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับimprisonment not exceeding 1 month, or a fine not exceeding 10,000 baht, or both.

คำอธิบายหลักกฎหมายDoctrine

มาตรา 391 เป็นความผิดลหุโทษสำหรับการใช้กำลังทำร้ายที่ 'ไม่ถึง' ขั้นเกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจ เส้นแบ่งสำคัญคือ 'ผล' — หากการทำร้ายเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจ ยกระดับเป็นทำร้ายร่างกายตามมาตรา 295 (จำคุกไม่เกิน 2 ปี) แต่หากเป็นเพียงการใช้กำลังที่ไม่ก่ออันตราย เช่น ผลัก ตบเบา ๆ โดยไม่เกิดบาดแผลหรือผลกระทบ คงเป็นเพียงมาตรา 391

Section 391 is a petty offence for the use of force that does 'not reach' injury to body or mind. The key line is the 'result' — if the act causes injury to body or mind, it is elevated to assault under Section 295 (imprisonment not exceeding 2 years); but if it is merely use of force causing no injury, such as a push or a light slap without a wound or effect, it remains only Section 391.

ข้อสังเกต / ประเด็นที่มักเข้าใจผิดCommon pitfalls

ข้อควรระวังCaution1) ปรับเป็น ม.391 ทั้งที่ผลถึงขั้นอันตรายแก่กาย/จิตใจ ซึ่งต้องเป็น ม.295 2) เข้าใจว่าต้องมีบาดแผลจึงผิด — การใช้กำลังทำร้ายแม้ไม่เกิดอันตรายก็ผิด ม.3911) Charging Section 391 where the result reaches injury to body/mind, which should be Section 295. 2) Thinking a wound is required, when the use of force is an offence under Section 391 even without injury.

ตัวอย่างการวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ (IRAC)Worked example (IRAC)

ข้อเท็จจริง (สาธิต)Facts (illustrative)เปรียบเทียบสองสถานการณ์: (ก) นาย ก. โกรธจึงผลักอกนาย ข. หนึ่งที โดยนาย ข. เพียงเซแต่ไม่ล้มและไม่มีบาดแผลหรืออาการเจ็บป่วย · (ข) นาย ก. ต่อยหน้านาย ข. จนปากแตกเลือดออกและบวมช้ำCompare two scenarios: (a) A, angry, shoves B's chest once; B only staggers but does not fall and has no wound or illness; (b) A punches B's face, splitting the lip so it bleeds and bruises.

I · Issueประเด็นI · Issue

การกระทำในแต่ละสถานการณ์เป็นความผิดลหุโทษตามมาตรา 391 หรือทำร้ายร่างกายตามมาตรา 295Whether each scenario is the petty offence under Section 391 or assault under Section 295.

R · RuleหลักกฎหมายR · Rule

เส้นแบ่งอยู่ที่ 'ผล' — หากการใช้กำลังไม่ถึงกับเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจ เป็นมาตรา 391 หากเกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจเป็นมาตรา 295The line lies in the 'result' — if the use of force does not amount to injury to body or mind, it is Section 391; if it causes injury to body or mind, it is Section 295.

A · Application / AnalysisวินิจฉัยปรับบทA · Application / Analysis

สถานการณ์ (ก): การผลักอกที่ไม่ก่อบาดแผลหรืออาการใด ๆ เป็นการใช้กำลังทำร้ายที่ไม่ถึงอันตราย จึงเป็นความผิดลหุโทษตามมาตรา 391 · สถานการณ์ (ข): การต่อยจนปากแตกเลือดออกและบวมช้ำ เป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กาย จึงเป็นทำร้ายร่างกายตามมาตรา 295Scenario (a): a shove causing no wound or effect is use of force not amounting to injury, so it is the petty offence under Section 391. Scenario (b): a punch splitting the lip, bleeding and bruising, causes bodily injury, so it is assault under Section 295.

C · ConclusionสรุปC · Conclusion

สถานการณ์ (ก) เป็นความผิดตามมาตรา 391 · สถานการณ์ (ข) เป็นความผิดตามมาตรา 295Scenario (a) is an offence under Section 391; scenario (b) is an offence under Section 295.

ข้อสังเกตเชิงปฏิบัติPractice noteกุญแจคือ 'ผลถึงอันตรายแก่กาย/จิตใจหรือไม่' — ไม่ถึง = ม.391 (ลหุโทษ), ถึง = ม.295The key is 'whether the result reaches injury to body/mind' — not reaching = Section 391 (petty offence); reaching = Section 295.

หมายเหตุทางวิธีวิเคราะห์. IRAC ย่อจาก Issue, Rule, Application/Analysis, Conclusion เป็นแบบแผนการจัดลำดับเหตุผลทางกฎหมายที่ใช้ในคณะนิติศาสตร์และงานเขียนกฎหมายสาย common law อย่างแพร่หลาย กล่าวโดยย่อคือ เริ่มจากกำหนดประเด็นข้อกฎหมาย วางหลักกฎหมายที่ใช้บังคับ นำข้อเท็จจริงมาปรับเข้ากับหลักนั้น แล้วจึงสรุปผลทางกฎหมาย วิธีนี้ช่วยให้การปรับบทเป็นลำดับ ตรวจสอบได้ และแยกข้อเท็จจริงออกจากข้อกฎหมายอย่างชัดเจน โปรดดู Guha, Ho, Nyarko & Ré (2022); Servantez, Barrow, Hammond & Jain (2024); Kang, Qu, Soon, Li & Trakic (2025). Method note. IRAC means Issue, Rule, Application/Analysis, Conclusion. It is a common-law legal-reasoning frame taught and used internationally to separate the legal question, governing rule, application of the rule to facts, and final conclusion. Contemporary scholarship treats IRAC as a reference frame for structured legal reasoning: Guha, Ho, Nyarko & Ré (2022); Servantez, Barrow, Hammond & Jain (2024); Kang, Qu, Soon, Li & Trakic (2025).

ตัวอย่างเพื่อการศึกษาให้เข้าใจง่ายเท่านั้น มิใช่คำแนะนำทางกฎหมายเป็นรายกรณี* Illustrative example for study only — not legal advice for any specific case.

มาตราที่เกี่ยวข้องRelated sections

ม.295 · ทำร้ายร่างกาย (ผลถึงอันตราย)s.295 ม.297 · ทำร้ายเป็นเหตุให้รับอันตรายสาหัสs.297

คำถามที่พบบ่อยFAQ

ผลักหรือตบเบา ๆ ไม่มีแผล ผิดไหมIs a push or a light slap with no wound an offence?

เป็นความผิดลหุโทษฐานใช้กำลังทำร้ายไม่ถึงอันตรายตามมาตรา 391 หากผลไม่ถึงขั้นอันตรายแก่กายหรือจิตใจ หากเกิดอันตรายจึงเป็นมาตรา 295It is the petty offence of using force not amounting to injury under Section 391, if the result does not reach injury to body or mind; if it causes injury, it is Section 295.

เกี่ยวกับการเรียบเรียงEditorial imprint

เรียบเรียงโดยฝ่ายวิชาการ สำนักงานกฎหมายสากล เจ แอนด์ เอCompiled by the Academic Department, J&A INTERNATIONAL LAW

บทอธิบาย คำแปลภาษาอังกฤษ หมายเหตุเชิงวิธีวิทยา การคัดเลือก การจัดหมวดหมู่ และรูปแบบการนำเสนอในหน้านี้จัดทำขึ้นเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาและการอ้างอิงทั่วไป · ปรับปรุงล่าสุด 31 พฤษภาคม 2569The explanatory analysis, English translation, method notes, selection, organization, and presentation on this page are prepared for general education and reference · last updated 31 May 2026.

สงวนลิขสิทธิ์ © 2026 บริษัท สำนักงานกฎหมายสากล เจ แอนด์ เอ จำกัด เฉพาะส่วนที่เป็นงานสร้างสรรค์ของบริษัท ได้แก่ บทวิเคราะห์ คำอธิบาย คำแปล การเรียบเรียง การคัดเลือก การจัดหมวดหมู่ และองค์ประกอบการนำเสนอ ทั้งนี้ ตัวบทกฎหมาย คำพิพากษา คำสั่ง และเอกสารราชการซึ่งไม่เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 มาตรา 7 มิได้อยู่ภายใต้การสงวนลิขสิทธิ์นี้Copyright © 2026 J&A International Law Office Co., Ltd. All rights reserved in the firm’s original authorship, including analysis, explanations, translations, compilation, selection, arrangement, and presentation. This reservation does not cover statutes, judicial decisions, orders, or official documents that are not copyright works under Section 7 of Thailand’s Copyright Act B.E. 2537.

บทวิเคราะห์/ข้อมูลนี้จัดทำเพื่อการศึกษา มิใช่คำแนะนำทางกฎหมายเป็นรายกรณีFor educational purposes; not legal advice for any specific case.

มาตรา 391 — ใช้กำลังทำร้ายไม่ถึงกับเป็นอันตรายSection 391 — Use of force not causing harm